I.E. Bloem

I.E. Bloem – De Freon (2023)

De derde roman van I.E. Bloem voor de wat oudere jeugd, De Freon, begint met een aanvankelijk mysterieuze ‘Prolooch’. Een ik-figuur wacht op een vroege zondagochtend diep in een bos op een vrouw of meisje. “Ik hearde har fuotstappen, se waarden stadichoan lûder. Acht oere, presys op ‘e tiid.” Deze ik-figuur heeft zich een jaar gedeisd gehouden – “Se wienen te tichtby kaam, nei myn misser” – en zit nu helemaal klaar om toe te slaan.

Deze proloog verdwijnt flink naar de achtergrond in de rest van het boek, want er verschijnen een voor een andere hoofdpersonen ten tonele. Eerst de negentienjarige Jeroen. Hij komt op het idee om een feest te organiseren. Dat moet stiekem, want het is coronatijd. Jeroen slaat de drank in, want hij heeft een auto. Zijn ouders zijn niet veel thuis, wat hem veel ruimte geeft, maar ook iets te veel vrijheid.

Deze Jeroen leren we kennen in de eerste drie hoofdstukken. Zijn schoolprestaties zijn niet denderend en heeft op zijn negentiende nog geen schooldiploma. Hij maakt ruzie met zijn ouders of zij met hem, en het is zo goed als uit met zijn vriendin Emma. Met Emma maken we beter kennis in de volgende drie hoofdstukken. Ze vertelt aan haar twee vriendinnen Tess en Sara waarom het uit is met Jeroen, ze is namelijk verliefd op een meisje dat ze van hockey kent en dat een klas lager zit. Vriendin Sara blijkt al bijna een jaar een geheime relatie te hebben met een leraar.

En zo zit de lezer via het soepel leesbare Fries van deze auteur midden in de problematiek van oudere tieners. Ze hebben te maken met school, ouders, vrienden en vriedinnen en de daarmee gepaard gaande geheimen, ruzies en andere problemen. En dan komt er naast Jeroen en Emma nog een derde hoofdpersoon bij die de ik-figuur is in de hoofdstukken 7 tot en met 9. 

Dat is Samira en ze woont nog maar kort in het dorp waar het verhaal zich afspeelt. Met haar moeder is ze haar vorige woonplaats ontvlucht. Door wat haar broer, die nu in de gevangenis zit, allemaal gedaan heeft, was het maar beter om te verhuizen. Samira komt net als de anderen op het stiekeme feest in het bos terecht.

Op een geloofwaardige manier weet I.E. Bloem deze drie hoofdpersonen in deze goed uitgedachte structuur neer te zetten. Dat het verloop van het verhaal daardoor vertraagd wordt, is geen enkel probleem. De gebeurtenissen rond de personages zijn interessant en levendig genoeg. Je zou kunnen opwerpen dat een aantal zaken en personen wel wat al te toevallig bij elkaar komen en dat de opbouw van het boek misschien wat schematisch aandoet.

Zo is in hoofdstuk 10 tot en met 12 Jeroen weer de ik-persoon, Emma dan weer in hoofdstuk 13 tot en met 15 en de laatste drie hoofdstukken zijn weer voor Samira. Maar een argeloze lezer heeft die nadrukkelijke opbouw waarschijnlijk pas door als het boek uit is. Dat heeft onder andere te maken met de spanning die de auteur in het boek gestopt heeft.

Natuurlijk loopt het feest in de soep. Het was van de organiserende jongens ook wel erg naïef om te denken dat zo’n groot feest in de stille coronatijd geheim zou blijven. Dus de politie verschijnt en de jongelui stuiven alle kanten uit. Het is knap van de auteur dat hij bij de ontknoping van de verhaallijnen niet alles uitlegt, maar de (jonge en oudere) lezers via de ik-personages zelf de conclusie laat trekken van wat er allemaal aan de hand is.

De Freon is weer een geslaagde ‘young adult roman’ van de auteur die zich verschuilt achter het pseudoniem I.E. Bloem. Als dit boek, met voldoende spanning en met aansprekende personages die – oké misschien in een wel erg kort tijdsbestek –  een interessante ontwikkeling doormaken, geen jong Fries publiek weet te trekken, dan is het echt niet best.